Amsterdam, 8 december 2025
Er zijn 3 pijlers van belang voor de gezondheid van opfokkalveren. Deze 3 pijlers zijn:
1. Huisvesting & hygiëne
2. Biestmanagement
3. Immuniteit verhogen - vaccinatie
Op al deze 3 pijlers hebben veehouders invloed, samen met hun dierenarts en adviseurs.
Aan welke zaken kun je per pijler zo al denken?
Pijler 1 Huisvesting & hygiëne
Dit begint met een comfortabele en schone huisvesting van de droge koeien. En speciaal de hygiëne van de afkalfruimte. Hoelang een koe hierin verblijft en met hoeveel andere dieren bepaald ook hoe schoon de ruimte blijft.
Welk transportmiddel wordt gebruikt om het kalf naar de eenlingbox te vervoeren? Het zou zonde zijn om bijvoorbeeld een vieze kruiwagen, met aangekoekte mest, te gebruiken, waar het kalf dan direct besmet wordt met de eerste ziekteverwekkers. Waarna het al besmette kalf vervolgens in een schone en gedesinfecteerde iglo wordt gehuisvest. Zonde van het goed bedoelde werk.
Of waren er afgelopen periode veel kalvingen en was er te weinig leegstand of geen tijd om de eenlingboxen schoon en klaar te maken? Dit kan het begin zijn van een toename van de infectiedruk. Zeker als de biestkwaliteit in dezelfde periode ook wat minder is, neemt de kans op diarree bij de pasgeboren kalveren toe.
Pijler 2 Biestmanagement
Het biestmanagement begint al met het rantsoen van de droge koeien. Dit heeft invloed op de biestkwaliteit, de hoeveelheid antistoffen en het volume van de eerste biest. Vaak wordt de concentratie van antistoffen gemeten met een refractometer. Hiermee wordt de brix-waarde van de biest bepaald. Goede kwaliteit biest met voldoende antistoffen heeft een brix-waarde van boven de 23. Als koeien en vaarzen te weinig eerste biest geven, is het droogstandsrantsoen een belangrijk aandachtspunt. Maar check ook of de watervoorziening voldoende is.
De eerste biest moet uiteraard in een schone (seperatie) emmer worden opgevangen. Ook het drinkgerei; speenfles, sonde, speenemmer moeten echt schoon zijn. Als dit niet goed schoon is (vetranden, vliegen, stof, strooisel, mestspatters) komen er bacteriën en ziekteverwekkers in terecht. Zeker als de biest niet gekoeld bewaard wordt, kunnen deze zich exponentieel vermenigvuldigen. En hoe meer bacteriën in de biest, hoe minder antistoffen er door het kalf kunnen worden opgenomen, daarnaast neemt het kalf deze ziekteverwekkers ook op.
Pijler 3 Immuniteit verhogen - vaccinatie
Een goede weerstand en weerbaarheid van het kalf begint al tijdens de dracht, door omstandigheden van de moeder. Ook het vrij zijn van infectieziekten, zoals BVD en IBR helpt daaraan mee.
Door vaccinatie van de moeder tijdens de droogstand tegen verwekkers van kalverdiarree, krijgen koeien meer antistoffen in de biest. Als de biestvoorziening goed is, krijgen de kalveren via de biest deze antistoffen en wordt de passieve immuniteit van het kalf hoger. Hierdoor is het kalf, afhankelijk van de verwekker, de eerste levensdagen tot 2 weken beschermd.
Een andere manier om de immuniteit te verhogen, is om kalveren zelf te vaccineren. Dit wordt gedaan voor bijvoorbeeld ziekteverwekkers die luchtwegklachten of longontsteking kunnen veroorzaken, zoals pinkengriep. Na vaccinatie bouwen de kalveren zelf bescherming (actieve immuniteit) op.
Invloed
Op alle drie de pijlers van kalvergezondheid heeft de veehouder zelf invloed. De ervaring leert dat er altijd ruimte is voor verbetering om de gezondheid van opfokkalveren naar een nog hoger plan te tillen. Dit past ook bij een toekomstige dierwaardige veehouderij.
Boehringer Ingelheim streeft ernaar om de gezondheid en het welzijn van kalveren nog verder te verbeteren. Met producten ter ondersteuning voor zieke kalveren, bijvoorbeeld Benfital®Plus voor kalveren met diarree. En vaccins die helpen bij het verhogen van de immuniteit tegen ziekteverwekkers; Fencovis® vaccin tegen kalverdiarree en de Bovalto® vaccin range tegen luchtverwekkers, waaronder pinkengriep.
