Amsterdam 3 december 2025

Veehouders staan dagelijks voor de uitdaging om hun dieren gezond te houden en het bedrijf draaiende. Een weerbare koppel, vrij van dierziekten zorgt voor een efficiente bedrijfsvoering. Zowel qua rendement als arbeid. Ook levert het werkplezier en welzijn op. Eén van de meest effectieve manieren om ziektes te voorkomen en de productiviteit te waarborgen, is vaccinatie.

Voorkomen is beter dan genezen

Infectieziekten zoals Blauwtong, BVD, luchtwegaandoeningen en kalverdiarree kunnen grote schade aanrichten. Ze kunnen leiden tot:
• Verminderde groei en melkproductie
• Vruchtbaarheidsproblemen
• Hogere kosten (behandelingen, dierenarts, arbeid)
• Verlies van dieren
• Beperkingen in handel en transport

Vaccinatie helpt om deze risico’s te beperken en zorgt voor actieve bescherming tegen ziekteverwekkers. Afhankelijk van de ziekte waartegen gevaccineerd wordt en de infectiedruk op een bedrijf, kan vaccinatie bijdragen aan;
• Gezondere dieren: minder ziektegevallen en betere weerstand
• Betere prestaties: meer melk, betere groei, hogere vruchtbaarheid
• Lagere kosten: minder behandelingen en minder uitval
• Meer rust op het bedrijf: minder onverwachte problemen
• Bescherming van de hele koppel: door groepsimmuniteit

Vaccineren is maatwerk

Niet elke veestapel is hetzelfde. Vaccinatie­programma’s worden afgestemd op:
• Diercategorie (kalf, vaars, melkkoe)
• Bedrijfstype (open/gesloten, weidegang)
• Dierziektestatus en risico op insleep 
• Risico’s in de regio (bijvoorbeeld BVD- of IBR status van bedrijven in de buurt)
• Aanwezigheid van specifieke ziekteverwekkers, zoals Blauwtong serotype 3

De eigen dierenarts kent het bedrijf, weet wat er speelt en kan daarom op maat advies geven over vaccinatie.

Voorbeeld Blauwtong

Blauwtong is een virusziekte die herkauwers zoals schapen en runderen treft. De ziekte wordt verspreid door knutten en kan ernstige gevolgen hebben voor dieren en bedrijven. Vooral schapen zijn gevoelig, met symptomen zoals koorts, zwellingen, kreupelheid en sterfte. Bij runderen kan blauwtong leiden tot onder andere vruchtbaarheidsproblemen, kreupelheid en een daling in melkproductie. Blauwtongvirus serotype 3 (BTV3) werd in september 2023 voor het eerst in Nederland vastgesteld en verspreide zich vanuit Nederland over heel Europa.

Huidige status van Blauwtong

Dit voorjaar hebben zowel de melkvee- als schapensector op grote schaal gevaccineerd, voordat de knutten weer actief werden. De dieren waren op tijd beschermd. Dit heeft ervoor gezorgd, in combinatie met de grote aantallen dieren die de ziekte vorig jaar al hadden doorgemaakt (= hoge seroprevalentie), dat het dit jaar gelukkig rustig is met BTV3. Dit is ook het geval in België, waar verplicht gevaccineerd moest worden.

In andere landen, waar de vaccinatiegraad lager is, zien we wel BTV3 uitbraken, zoals in Frankrijk, Engeland en het zuiden van Duitsland. BTV3 is dus zeker niet weg en vaccineren helpt uitbraken te voorkomen.

Moeten we in 2026 dan weer tegen BTV3 vaccineren?

Vaccinatie blijft de beste manier om ziekte en sterfte te voorkomen en verspreiding van het BTV3 virus te beperken. De duur van bescherming van de vaccins is op dit moment nog niet bekend. De verwachting is dat de bescherming een jaar duurt.

Niet alle dieren zijn dit jaar gevaccineerd en ook is er weer nieuwe aanwas van dieren die dit jaar geboren zijn. En dat aantal zal volgend jaar nog hoger zijn. Deze dieren zijn nog vatbaar voor BTV3, omdat ze nog niet gevaccineerd zijn of de ziekte hebben doorgemaakt. Hierdoor bestaat de kans dat de infectiedruk zich weer kan opbouwen en mogelijk tot nieuwe gevallen leidt volgend jaar.

Overwegingen om mee te nemen voor vaccinatie:

• Wat is het vervangingspercentage? Zijn alle jonge dieren al gevaccineerd?
• Is het jongvee beschermd vóór de eerste inseminatie? De gevolgen voor vruchtbaarheid en nakomelingen zijn aanzienlijk.
• Dieren die nog niet gevaccineerd zijn, kunnen dit jaar alsnog de basisvaccinatie krijgen.
• Hebben de dieren na de basisvaccinatie al een herhalingsvaccinatie gehad? Voor een goede bescherming wordt hervaccinatie in 2026 aanbevolen, zeker voor dieren die dit jaar voor het eerst gevaccineerd zijn.

Het tijdig vaccineren, voordat de knutten weer actief werden, lijkt dit jaar effect te hebben gehad. Bespreek met de eigen dierenarts welke dieren prioriteit hebben en in het voorjaar van 2026 gevaccineerd moeten worden.

Boehringer Ingelheim - de makers van het BTV3 vaccin Bultavo® 3

Boehringer Ingelheim, wereldwijd erkend als expert in diergezondheid, heeft samen met Bioveta het vaccin Bultavo 3 ontwikkeld. Dit geïnactiveerde vaccin biedt bewezen bescherming tegen BTV3.

Naast Bultavo 3 heeft Boehringer Ingelheim een breed scala aan vaccins, waaronder voor runderen:
• Bovalto Respi®range: vaccin-range tegen luchtweginfecties, pinkengriep 
• Fencovis®: vaccin tegen kalverdiarree
• Bovela®: vaccin tegen BVD

Klik door op de links voor meer informatie over onze vaccins en producten of vraag uw dierenarts.

Blauwtong in Engeland vanaf juli 2025¹
Blauwtong serotype 3 in Frankrijk per regio tot 16 oktober 2025²
Blauwtong in Duitsland van 1mei tot 22 september 2025³

1. http://experience.arcgis.com/experience/4867f4e1f680415898482df7aabb703d/page/Page
2. http://agriculture.gouv.fr/la-situation-de-la-fievre-catarrhale-ovine-fco-en-france
3. http://www.fli.de/de/aktuelles/tierseuchengeschehen/blauzungenkrankheit